Je hebt eindelijk die hoek van de woonkamer zoals je hem wilde. Een grote monstera bij het raam, wat kleinere planten op de kast, een paar in mooie potten op de vensterbank. En dan zitten er ineens kleine zwarte vliegjes die opvliegen zodra je langsloopt en die je 's avonds tegen de lamp ziet zwermen.
Vervelend, maar bijna nooit een teken dat je iets fout doet. Wel iets waar je snel bij moet zijn, want ze vermenigvuldigen zich rap.
Rouwvliegjes, geen fruitvliegjes
Het verschil is belangrijk, omdat de aanpak volledig anders is. Fruitvliegjes zijn roodbruin, iets voller van vorm en zitten bij de fruitschaal of de prullenbak. Rouwvliegjes zijn dun, zwart en langpotig, en ze zitten bij je planten. Ze lopen vaak over de potgrond in plaats van te vliegen.
De volwassen vliegjes zijn hinderlijk, maar niet schadelijk. Het probleem zit onder de oppervlakte. Vrouwtjes leggen eitjes in vochtige potgrond, en de larven die daaruit komen voeden zich met organisch materiaal en met de fijne haarwortels van je plant. Bij jonge planten of stekken kan dat merkbare schade opleveren.
Hoe ze binnenkomen
Meestal met de plant of de grond mee. Verse potgrond uit een zak die al eens open is geweest, of een plant uit de winkel waar het al speelde: in beide gevallen zitten de eitjes of larven er al in voordat je iets hebt gedaan.
Wat het daarna versterkt, is te vochtig houden. Rouwvliegjes gedijen in constant natte grond. Planten die in de winter net zo vaak water krijgen als in de zomer, potten zonder afwatering en decoratieve schalen waar water in blijft staan, dat is precies het klimaat waarin ze zich thuis voelen.
Wat je meteen kunt doen
Begin met de bovenlaag. Laat de bovenste twee tot drie centimeter potgrond echt uitdrogen tussen twee keer water geven door. Voor de meeste kamerplanten is dat toch al beter, en voor rouwvliegjes maakt het de grond een stuk minder aantrekkelijk om eitjes in te leggen.
Zet daarnaast gele vangplaten in de potten. Die vangen de volwassen vliegjes en geven je meteen inzicht: minder plakkertjes op het kaartje betekent dat je de goede kant op gaat. Ze lossen het probleem niet op, want de larven in de grond blijven gewoon zitten, maar ze remmen de nieuwe generatie.
Voor die larven zijn aaltjes tegen rouwvliegjes de gebruikelijke oplossing. Aaltjes zijn microscopisch kleine wormpjes die van nature in de bodem leven en gericht op insectenlarven jagen. Je lost ze op in water, geeft je planten daar gewoon mee, en ze zoeken de larven zelf op. Ze zijn onschadelijk voor mensen en huisdieren, je ziet ze niet, en ze laten geen luchtjes of residu achter. Voor gebruik binnen is dat wel zo prettig, zeker als de planten in de woonkamer of slaapkamer staan.
De combinatie werkt het best
Losse maatregelen halen zelden alles weg. De aanpak die in de praktijk het snelst resultaat geeft, combineert drie dingen: vangplaten tegen de volwassen vliegjes, aaltjes tegen de larven in de grond, en een aangepast gietritme zodat de cyclus niet opnieuw op gang komt.
Reken op één tot twee weken voordat je duidelijk minder vliegjes ziet. Bij een hardnekkige plaag herhaal je de behandeling na ongeveer twee weken. En let op: verpot je een plant met verse potgrond, dan begin je feitelijk opnieuw, dus behandel dan meteen weer.
Voorkomen in je interieurroutine
Een paar gewoontes schelen veel. Laat nieuwe planten de eerste weken apart staan van de rest, zeker als je een grote plantenverzameling hebt. Giet minder in de winter, wanneer planten nauwelijks groeien. Kies potten met een gat en gooi water dat in de sierpot blijft staan weg. En bewaar geopende zakken potgrond droog en afgesloten.
Dan blijft die plantenhoek er ook in november nog uitzien zoals je hem bedoeld had.