Een woonkamer past bij je als de inrichting volgt wat er in die kamer werkelijk gebeurt. Begin daarom niet bij een moodboard of in de winkel, maar bij een eerlijke vraag. Wie gebruikt de kamer, op welke momenten en waarvoor? Uit het antwoord volgen de looproutes, de vorm en maat van de bank, de plek voor werk of spel en de spullen die zichtbaar mogen zijn. Wie in die volgorde werkt, krijgt een kamer die op een gewone dinsdagavond klopt en niet alleen op een foto.
Kleur en stijl komen daarna bijna vanzelf. Een keuze tussen twee tinten is een stuk makkelijker als je al weet wat de kamer elke dag moet kunnen.
Wat er in jouw woonkamer gebeurt
De meeste woonkamers doen veel meer dan zitten. Er wordt gegeten, gewerkt, gespeeld, gelezen en soms geslapen. Zet die activiteiten op een rij en kijk wat elk ervan van de ruimte vraagt.
| Activiteit | Wat de kamer nodig heeft | Waar het vaak misgaat |
|---|---|---|
| Samen tv of een film kijken | Genoeg zitplekken met zicht op het scherm, liefst met ruimte om te liggen | Eén persoon belandt steeds op een krukje of op de grond |
| Lezen of een middagdutje | Een rustige hoek met een stoel of chaise longue en een lamp binnen handbereik | De leesplek ligt midden in de looproute |
| Thuiswerken | Een tafel en stoel op de juiste hoogte, los van de zithoek | De laptop staat elke dag op schoot op de bank |
| Spelen met jonge kinderen | Vrije vloer en opbergruimte op lage hoogte | Speelgoed zonder vaste plek ligt ’s avonds door de hele kamer |
| Gasten ontvangen | Extra zitplekken die je snel bijzet, zoals een poef of een paar krukjes | De kamer is ingericht op het grootste feest van het jaar |
Kijk daarna welke rijen dagelijks voorkomen en welke maar een paar keer per jaar. Richt de vaste opstelling in op wat elke dag gebeurt en bedenk voor de rest een oplossing die je snel weer opbergt. Veel kamers zijn precies andersom ingericht. Ze bieden plek aan twaalf verjaardagsgasten, terwijl er op een doordeweekse avond geen fijne plek is om met z’n tweeën languit te zitten.
De bank als vertrekpunt
Bij een bank kijken de meeste mensen eerst naar maat en kleur. Wat op een gewone avond meer uitmaakt, is hoe de mensen in huis zitten, en daarin verschillen huisgenoten vaak meer dan ze denken.
- Rechtopzitters die praten, lezen of een spelletje doen, hebben baat bij een stevige rugleuning en een zitting die niet te diep is
- Onderuitzakkers die ’s avonds tv kijken, willen juist diepte en zachte rugkussens om in weg te zakken
- Languitliggers hebben een chaise longue of een zitvlak nodig waarop ze echt hun benen kunnen strekken
- Opkrullers die met opgetrokken benen zitten, zoeken brede armleuningen om tegenaan te leunen
- Oudere bewoners zitten vaak liever wat hoger en willen steun van stevige armleuningen om makkelijk op te staan
Zit iedereen anders, dan levert een tweede zitplek met een ander karakter vaak meer op dan een nog grotere bank waarop niemand helemaal goed zit.
Wie al een bank heeft die goed zit, hoeft die zithouding niet opnieuw te zoeken. Bij een klassieker als de IKEA Ektorp, die er onder meer is als driezitsbank, hoekbank en bank met chaise longue, verandert in de loop der jaren vooral wat eromheen gebeurt. Er komt een kind of een hond bij, de vloer wordt vervangen of de muren krijgen een andere kleur. Daarom loont het om een hoes voor je Ektorp te kiezen die mooi past bij je bank of chaise longue en bij de kamer zoals die nu is. De zitplek die al jaren goed bevalt, blijft dan gewoon staan.
Looproutes die de zithoek vrijlaten
Elke woonkamer heeft vaste routes. Van de gang naar de bank, van de keuken naar de eettafel, naar de deur van de tuin of het balkon. Teken die routes in gedachten op de vloer voordat je iets verplaatst of bijkoopt. Een route die dwars door de zithoek loopt, zorgt ervoor dat wie zit voortdurend opzij moet voor wie langskomt.
Ga daarna op elke zitplek zitten. Kun je vanaf daar een kop thee neerzetten zonder op te staan? Kijk je recht tegen een felle lamp of een open deur aan? Kun je de anderen zien als je met elkaar praat? Een zitplek die op een van die punten tekortschiet, wordt in de praktijk weinig gebruikt, hoe mooi hij er ook uitziet.
Heeft de kamer meerdere functies, geef elke functie dan een eigen herkenbaar punt. Een lamp die alleen boven de werktafel hangt en na werktijd uitgaat, een kleed dat de speelhoek markeert, een open boekenkast tussen eethoek en zitplek. Zo weet iedereen waar wat gebeurt, ook als er drie dingen tegelijk aan de hand zijn.
Thuiswerken zonder dat de kamer een kantoor wordt
Voor veel mensen is de woonkamer ook een werkplek geworden. Het advies van de overheid aan thuiswerkers is om waar mogelijk in een aparte ruimte te werken, omdat je daar rustiger en geconcentreerder bent. In dezelfde tips staat dat de stoel en de tafel zo op elkaar moeten zijn afgestemd dat je armen ontspannen liggen en dat je voeten steun hebben van de vloer of een voetenbankje. Ook elk uur even opstaan hoort erbij.
Is de woonkamer de enige optie, dan kun je die adviezen toch grotendeels volgen. Een bank is gemaakt om achterover te leunen, niet om rechtop te typen. Let dan vooral op drie dingen.
- Een vaste tafel voor het werk, of een vaste helft van de eettafel die alleen daarvoor wordt gebruikt
- Een stoel waarvan je de hoogte kunt instellen, zodat je ellebogen ongeveer op tafelhoogte komen
- Een stopcontact binnen bereik, zodat er geen snoer over een looproute hoeft
Zet de werkplek liefst zo neer dat je met je rug naar de zithoek zit. Wat je niet ziet, leidt minder af, en wie ’s middags even op de bank ligt, kijkt niet de hele tijd tegen jouw scherm aan.
Laat zien wat je graag doet
Een woonkamer gaat pas echt bij je passen als je eraan kunt zien wie er woont. Dat lukt het best met dingen die je zelf gebruikt. Een gitaar aan een wandhaak, een mand met breiwerk naast de stoel, een stapel platen bij de platenspeler of de boeken die je echt leest, zeggen meer dan decoratie die je speciaal voor de kamer koopt.
Geef zo’n hobby een vaste, nette plek in plaats van hem weg te stoppen. Wat binnen handbereik ligt, gebruik je vaker, en een instrument of spel dat zichtbaar is, nodigt ook anderen uit om mee te doen. Kies wel per hobby één plek, zodat het geheel overzichtelijk blijft.
Kleine voorwerpen met een verhaal, zoals een tekening van een kind of iets van een reis, komen beter tot hun recht op één vaste plek dan verspreid over vensterbanken en kasten. Een plank of een deel van de boekenkast dat alleen daarvoor dient, maakt er een kleine verzameling van in plaats van losse spullen die stof vangen.
Opbergen voor de spullen die je echt hebt
Rommel ontstaat zelden doordat er te veel spullen zijn. Meestal hebben ze simpelweg geen vaste plek. Kijk op een gewone avond wat er rondslingert en geef elk van die dingen een plek dicht bij waar het wordt gebruikt.
- Een vast bakje of een lade voor afstandsbedieningen en opladers
- Een mand naast de bank voor plaids en kussens die ’s avonds van de bank komen
- Dichte kastjes voor wat rommelig oogt, zoals kabels, spelletjes en speelgoed
- Open planken voor wat je juist graag laat zien
Met kinderen in huis werkt opbergen op hun hoogte het best. Speelgoed in lage lades of bakken ruimen ze zelf op, breekbare spullen staan hoger en buiten bereik. Zo blijft de kamer ook voor de volwassenen een plek om tot rust te komen. Twijfel je, kies dan liever één ruime kast dan drie losse meubeltjes, want kleine kastjes vullen een kamer sneller dan je verwacht.
Veelgestelde vragen
Waar begin je als je een woonkamer opnieuw inricht?
Bij de activiteiten en de looproutes. Pas als duidelijk is wat de kamer moet kunnen en waar mensen lopen, kies je meubels, kleuren en stoffen.
Hoe weet je welke bank bij je kamer past?
Kijk naar het aantal mensen dat dagelijks zit en naar de vrije routes. Meet de plek uit en houd de doorgangen vrij voordat je naar vorm en kleur kijkt. Ga bij het proefzitten ook in je gewone houding zitten, niet keurig rechtop.
Hoeveel zitplekken heb je nodig in de woonkamer?
Genoeg voor het aantal mensen dat er op een gewone avond zit, plus een of twee losse plekken voor bezoek. Een poef of een klapkruk die je daarna weer wegzet, vangt dat op zonder dat de kamer vol raakt.
Is werken op de bank echt een probleem?
Af en toe even mailen kan geen kwaad. Werk je meerdere dagen per week thuis, dan zijn een tafel en een stoel op de juiste hoogte een veel betere keuze.
Een woonkamer die echt bij je past, herken je niet aan een mooie foto, maar aan een gewone avond waarop iedereen een plek heeft die klopt.