De krentenboom is populair door de witte bloesem, eetbare besjes en mooie herfstkleur. Toch is het geen boom zonder minpunten. Zeker in een kleine tuin of bij weinig onderhoud kunnen sommige eigenschappen juist tegenvallen. In dit artikel lees je 5 concrete nadelen van een krentenboom, zodat je beter kunt bepalen of deze boom echt bij jouw tuin past.
Wat zijn de nadelen van een krentenboom?
De krentenboom (Amelanchier) staat bekend als een van de populairste sierbomen van Nederland. Hij bloeit vroeg, groeit makkelijk en trekt wilde dieren aan. Maar wie alleen naar de voordelen kijkt, komt vaak bedrogen uit. De krentenboom heeft namelijk een aantal serieuze nadelen die veel tuiniers pas ontdekken nadat de boom al geplant is. Van hardnekkige vlekken op je terras tot honderden zaailingen per jaar: dit is wat je moet weten.
1. De bessen veroorzaken aanzienlijke rommel
De kleine, donkerpaarse vruchten van de krentenboom rijpen doorgaans in juni. Dat klinkt gezellig, maar in de praktijk is het vooral een onderhoudskwestie. Bessen die van de boom vallen, laten donkerpaarse vlekken achter op tegels, houten terrassen en opritten. Die vlekken zijn taai: gewone tuinslang helpt niet, en voor hardnekkige plekken heb je een ontvetter of speciale steenreiniger nodig.
Voeg daarbij het gedrag van vogels. Spreeuwen, merels en koolmezen eten de bessen massaal op, maar laten ook net zo massaal paarse ontlasting achter op alles wat onder de boom staat. Een auto die geparkeerd staat onder een krentenboom van 4 meter hoog betaalt daar elke zomer de prijs voor.
2. Vogels zijn welkom, maar niet iedereen zit daarop te wachten
De krentenboom trekt vogels aan, wat voor veel tuiniers aanvankelijk een voordeel lijkt. Maar die vogels brengen ook geluid, uitwerpselen en concurrentie mee voor andere tuinvogels. In een kleine stadstuin van bijvoorbeeld 50 vierkante meter kan een volwassen krentenboom in de zomer tientallen vogels per dag lokken. Voor wie een rustige tuin wil of last heeft van vogelpoep op tuinmeubilair, is dat een reëel nadeel.
3. Zelfuitzaai: een krentenboom vermenigvuldigt zich razendsnel
Dit is het nadeel dat tuiniers het meest onderschat. Vogels eten de bessen en verspreiden de zaden via hun ontlasting door de hele tuin en omgeving. De zaden kiemen makkelijk en zonder ingrijpen kun je in één groeiseizoen tientallen jonge krentenbomen tegenkomen tussen je vaste planten, in je borders en langs de schutting.
Jonge zaailingen zien er onschuldig uit, maar wortelen snel en diep. Een zaailing van 10 centimeter verwijder je nog makkelijk met een mes. Een plant van 30 centimeter, die er na één zomer al bij kan staan, vraagt al om een schop en stevige kracht. Wie zijn tuin niet wekelijks controleert, heeft binnen drie jaar een wildgroei van krentenbomen.
Sommige Amelanchier-soorten, waaronder de veelgeplante Amelanchier lamarckii, staan in delen van Europa officieel op de lijst van potentieel invasieve uitheemse soorten, precies omdat ze zich zo agressief verspreiden via vogels.
4. Gevoeligheid voor vuurziekte
De krentenboom behoort tot de rozenfamilie (Rosaceae) en is daarmee gevoelig voor vuurziekte, veroorzaakt door de bacterie Erwinia amylovora. Vuurziekte laat zich herkennen aan bruine, verdorde scheuten die eruitzien alsof ze verbrand zijn. De ziekte verspreidt zich snel en is niet te genezen: aangetaste takken moeten direct worden weggesneden tot minstens 30 centimeter onder het zichtbaar aangetaste weefsel, met gedesinfecteerde snoeischaar.
In een warme, vochtige lente, zoals Nederland die regelmatig kent, is de kans op vuurziekte bij krentenbomen reëel. In ernstige gevallen overleven zelfs jonge bomen een aanval niet.
5. De bloeitijd duurt maar twee weken
Een van de meest genoemde troeven van de krentenboom is de witte bloesem in het vroege voorjaar. Maar die bloei duurt gemiddeld slechts 10 tot 14 dagen, afhankelijk van het weer. Valt er regen of wind in die periode, dan is het voorbij voordat je er goed van hebt kunnen genieten. De rest van het jaar is de krentenboom een gewone groene boom zonder bijzondere sierwaarde, totdat in de herfst de bladverkleuring begint.
Wie een boom wil die het grootste deel van het jaar opvalt, komt met een krentenboom bedrogen uit.
6. Groeisnelheid vraagt om regelmatig snoeien
De krentenboom groeit relatief snel. Amelanchier lamarckii, de meest verkochte soort, kan jaarlijks 30 tot 50 centimeter groeien en bereikt bij weinig ingrijpen een hoogte van 6 tot 8 meter. In een kleine tuin is dat problematisch: de boom onttijdig schaduw aan de buren, overwoekert omliggende planten en raakt de dakgoot of het raamkozijn.
Snoeien helpt, maar vraagt om elk jaar aandacht. Wie een onderhoudsarme tuin wil, heeft geen baat bij een krentenboom die jaarlijks bijgehouden wil worden.
Veelgestelde vragen
Is een krentenboom invasief?
De Amelanchier lamarckii, de meest verkochte krentenboom, verspreidt zich via vogels en kiemt makkelijk in omliggende tuinen en natuurgebieden. In delen van Europa staat hij op de lijst van potentieel invasieve uitheemse soorten. Volledig invasief verklaard is hij in Nederland nog niet, maar hij vraagt wel om actief beheer.
Wat kun je doen tegen vlekken van krentenbessen?
Paarse vlekken van krentenbessen verwijder je het best met een ontvetter of steenreiniger. Gewoon afspoelen werkt onvoldoende. Preventief kun je een afdeknet onder de boom plaatsen in de bessenseizoen (juni), maar bij een grote boom is dat weinig praktisch.
Hoe voorkom je dat een krentenboom te groot wordt?
Door de boom jaarlijks na de bloei te snoeien houd je hem kleiner. Kies daarnaast voor een compactere soort zoals Amelanchier alnifolia 'Obelisk', die smaller en langzamer groeit en daarmee beter past in een kleine stadstuin.
Kan een krentenboom doodgaan door vuurziekte?
Ja. Bij een ernstige aantasting door vuurziekte (Erwinia amylovora) kan een krentenboom, zeker een jonge, het niet overleven. Verwijder aangetaste takken direct en desinfecteer je snoeischaar na elk snit met alcohol om verdere verspreiding te voorkomen.
Zijn de bessen van een krentenboom giftig voor mensen of huisdieren?
Nee, de bessen zijn niet giftig. Ze zijn zelfs eetbaar voor mensen en smaken zoet. Ze zijn echter wel erg populair bij vogels, waardoor er voor de mens zelden veel overblijven.